فایلمس اسکای

کسب درآمد از خرید و فروش فایل و محصولات دانلودی

فایلمس اسکای

کسب درآمد از خرید و فروش فایل و محصولات دانلودی

بررسی شناسایی بافت و اقلیم شیراز

شناسایی بافت و اقلیم شیراز

دانلود تحقیق شناسایی بافت و اقلیم شهر شیراز


مشخصات فایل

تعداد صفحات 57
حجم 7 کیلوبایت
فرمت فایل اصلی doc
دسته بندی معماری


توضیحات کامل

دانلود تحقیق رشته معماری

شناسایی بافت و اقلیم شهر شیراز

 
 
 
مقدمه:
در قدیمی ترین کتابی که درباره فارس به جا مانده یعنی فارسنامه ابن بلخی فارس به پنج ایالت تقسیم شده است. در این تقسیم بندی شیراز جزء کوره اردشیر استمعرب "خوره" به معنی شهرستان و ناحیه است (دانش پژوه، 1377). 
دلائل متعدد دیگری که از قدمت شیراز سخن می گویند، عبارتند از:
ـ دشت شیراز که مابین تخت جمشید و مرودشت، با خوزستان قرارداشته با توجه به موقعیت طبیعی آن مسکونی بوده است و حفریات باستان شناسی شاهد مدعاست. 
ـ وجود آثار قدیمی مانند قصر ابو نصر در کوه های شرقی شیراز و نقوش برجسته برم دلک و قلعه چاه بندر و کشف سکه-های کهن. 
ـ لوحه های گلی تخت جمشید که نام شیراز در آن‌ها خوانده شده.
ـ ذکر نام شیراز در شاهنامه فردوسی که حکایت از وجود شیراز در زمان ساسانیان می کند. 
 
 
آثار مکشوفه عیلامی (شامل یک سه پایه برنزی) مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد در جنوب شرقی شیراز و تعدادی لوح‌های عیلامی مکشوفه در پارسه (تخت جمشید) به کارگاه‌های مهمی در تی/شی-را-ایز-ایز-ایش (تیرازیسیا شیرازیس) اشاره می‌کند که بی‌شک همان شیراز امروزی است. برطبق تاریخ ایران، چاپ دانشگاه کمبریج، «سکونت دایمی در محل شهر شیراز شاید به دوران ساسانی و حتی قبل آن برسد. اما اولین اشارات معتبر در مورد این شهر به اوایل دوران اسلامی بر می‌گردد.» به نوشته دانشنامه اسلامی نیز شیراز شهری است بنا شده در دوران اسلامی در محلی که از زمان ساسانیان احتمالا قبل آن سکونت گاه دایمی انسان بوده‌است. 
 
دوران اسلامی
3-1-2-1   فتح فارس توسط مسلمانان
استان فارس ساسانیان شامل استان فارس، یزد، حاشیه خلیج فارس و جزایر آن و بخشی از خوزستان کنونی بود، و طی حملات سپاهیان اسلام بین سال های ۶۴۰- ۶۵۳ میلادی که از بصره سازماندهی می‌شد به تسخیر درآمد. در آن زمان در محل شیراز کنونی شهری نبود. اما قلعه‌هایی در حوالی شیراز کنونی وجود داشت که در سال ۶۴۱ میلادی به تسخیر اعراب درآمد. در طی این دوران اعراب حملات متعددی از محل این قلعه به استخر تدارک دیدند. استخر، پایتخت فارس تا سال ۶۵۳ میلادی مقاومت کرد. 
 
3-1-2-2 آل بویه تا صفویان
در قرن چهارم و پنجم هجری قمری سلسله آل بویه فارس، شیراز را به پایتختی برگزیدند و مساجد، قصرها، کتابخانه و کانال آبرسانی از رودخانه کر در آن بنا نمودند. در این دوران شیراز به بزرگترین شهر استان فارس (شامل یزد و سواحل شمالی خلیج فارس) تبدیل شده بود. در قرن سیزدهم میلادی، شیراز مرکزی پیشرو در علم و هنر بود. بخاطر تشویق حاکمان و وجود دانشمندان و هنرمند، این شهر توسط جغرافی‌دانان قدیمی دارالعلم نامیده می‌شد.
 
3-1-2-3 دوران صفویه تا دوران معاصر
شیراز به سال ۹۰۹ هجری (۱۵۰۳ میلادی) به دست صفویه افتاد در این دوران بناهای متعددی در شیراز مانند مدرسه خان، قصری در محل میدان و حصاری بدور شهر ساخت. کریم خان زند، شیراز را در سال ۱۱۸۰ هجری قمری (۷-۱۷۶۶ میلادی) به‌عنوان پایتخت سلطنت خود برگزید. در این دوران شیراز رونقی دوباره یافت و بر جمعیت آن افزوده‌شد. به دستور کریم خان بناهای متعددی مانند ارگ جدید شهر، بازار وکیل، دیوان‌خانه، توپخانه، یک مسجد باشکوه و چند هزار مسکن برای لرها که در سپاه کریم خان بودند بنا شد(سامی،1347). 
 
 
3-1-2-4 معاصر
پس از جنگ جهانی دوم شیراز پیشرفت زیادی داشت. در سال ۱۳۵۳ شیراز از نظر بزرگی بعد از شهرهای صنعتی تبریز و اصفهان و شهر مذهبی مشهد قرار داشت. در سال‌های منتهی به انقلاب شیراز شاهد رشد خوبی بود. هر چند دیگر شیراز دیگر در سر شاهراه ترانزیت کالا از بنادر خلیج فارس به داخل ایران را نداشت، چون نقش سنتی بندر بوشهر با ساخته شدن راه‌آهن سراسری به بنادر دیگری انتقال یافته بود. با این حال مراکز آموزش عالی، پایگاه‌های نظامی و صنعت گردشگری رشد خوبی در این شهر داشت. پس از انقلاب، احیا و مرمت آثار تاریخی مورد توجه قرار گرفته‌ است که از مهم‌ترین کارهای انجام گرفته می‌توان به احیای ارگ کریم خان، مرمت و بازسازی آرامگاه خواجوی کرمانی و دروازه قرآن، حمام وکیل و حافظیه اشاره نمود. 
  
 
3-2 وجه تسمیه شیراز
آنچه درباره وجه تسمیه شیراز در آمده است، این اقوال است: 
الف- شیراز از فرزندان تهمورث است که دومین پادشاه سلسله پیشدادی بوده و نام وی بر این شهر گذاشته شده است(قدکساز،1373).
ب- چون در نزدیک این شهر، چراگاه های زیادی بوده و حیوانات شیرده بسیاری داشته از این جهت نام آن را شیراز گفته‌اند.
ج- شیراز از کلمهشیر تشکیل یافته که به علت نزدیکی به دشت ارژن و داشتن بیشه شیر به این نام خوانده شده است (نوبان،1378). 
د- نام شهر راشی راز که نامی فارسی است می دانند، که محل استقرار کارگران تخت جمشید بوده است (امداد،1339). 
در میان این گفته ها که درباره نام شیراز گفته‌اند، آنچه مستندتر به نظر می رسد آنست که شیراز نام فرزند تهمورث باشد که بنیانگذار این شهر بوده است و نامش بر روی یک لوح گلی به خط عیلامی در آثار مکشوفه تخت جمشید دیده شده است (مقتدر، 1335). 
 
 
 
 
 
 
 
فهرست مطالب
 شناخت بافت و اقلیم شهر شیراز

3-1 دورههای تاریخی توسعه ی شهر شیراز

3-1-1  دوران باستان و ساسانی
3-1-2 دوران اسلامی
3-1-2-1   فتح فارس توسط مسلمانان
3-1-2-2 آل بویه تا صفویان
3-1-2-3 دوران صفویه تا دوران معاصر
3-1-2-4 معاصر

3-2 وجه تسمیه شیراز

3-3 تاریخچه شیراز
3-4 سیستم محلات شیراز

3-4-1 محلات دوران اتابکی مظفریان و آل بویه

3-4-2محلات شیراز در زمان صفویه:

3-4-3 محلات شیرازدر زمان  زندیه

3-4-4 محلات شیراز در عهد قاجار

3-5 ساختار ا صلی شهر شیراز در ادوار مختلف تاریخ

3-5-1 آل بویه
3-5-2 دوره اتابکان
3-5-3 دوره صفویان
3-5-4 دوره زندیه
3-6 استخوانبندی شهر در دوران  زندیه
3-6-1 بافت شهری در دوران زندیه
3-6-2 ویژگیهای فضایی و بصری

3-7 شیراز در دوره قاجاریه

3-8 شیراز در دوره پهلوی اول

3-9 شیراز از دوره پهلوی دوم تا دوره معاصر

3-10 ساختار فضایی شهر شیراز
3-10- 1 دوره پیش مدرن و پیش سرمایهداری (اواخر قرن سیزده ه.ش تا سال 1300 ه .ش):
3- 10-2 دوره مدرن سازی اولیه ( سال 1300 ه.ش تا اوایل سالهای 1330 ه.ش )
3- 10-3 دوره مدرن سازی متأخر ( از سال 1330 تا اوایل سالهای 60)
3-10-4 ساختار فضائی شیراز در دوره چهارم ( دوره چالش سنت و مدرنیت )
3-11  موقعیت جغرافیایی شیراز
3-12 آب و هوا
3-12-1 دمای هوا
3- 12 -2 رطوبت
3-12-3  بارندگی
3-12-4  باد
3-12-5 تابش
3-13 تحلیل شرایط آب و هوایی
3-13-1  منطقه آسایش
3-13-1 تقویم نیاز به سایه و آفتاب
3-14 زلزله
3-15 راههای منتهی به شیراز
3-16 ارتفاعات شیراز
3-17 جمعیت شیراز
فهرست منابع:
 
فهرست جداول:
 
جدول شماره (3-1): متوسط درجه حرارت ماهانه شهر شیراز (ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)118
جدول شماره (3-2): رطوبت نسبی حداقل و حداکثر ماهیانه در شیراز(ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)119
جدول شماره (3-3): گروه بندی رطوبتی(ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)119
جدول شماره (3-4): توزیع بارش در ماههای سال در شیراز(ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)120
جدول شماره (3-5): جهت بادهای غالب و درجه دوم در ماههای سال در شیراز(ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)121
 
 فهرست تصاویر:
شکل(3-1) بقایای باقی مانده از قصر ابونصر( شرکت پرداراز)88
شکل(3-2)بقایای باقی مانده از بند امیر پل دوران آل بویه نزدیک شیراز( شرکت پرداراز)89
شکل(3-3) شیرازخیابان زند در دوران پهلوی اول(ماخذ، نصر، 1388)91
شکل(3-4)محلات شیراز قبل از حکومت زندیه( شرکت پرداراز)94
شکل(3-5)محلات شیراز در دوران زندیه( شرکت پرداراز)96
شکل(3-6)محلات شیراز در دوران قاجاریه.( ماخذ، امداد ، 1390)97
شکل(3-7)ساختار شیراز در دوران آل بویه( ماخذ، نصر، 1388)98
شکل(3-8)ساختار شیراز در دوران اتابکان( ماخذ، نصر، 1388)99
شکل(3-9)ساختار شیراز در دوران صفویان( ماخذ، نصر، 1388)100
شکل(3-10) نقشه شهر شیراز دوران زندیه دروازهها بخوبی دیده می‌شوند( ماخذ، نصر، 1388)102
شکل(3-11) ساخت فضایی شهر در دوران زندیه( ماخذ، نصر، 1388)103
شکل(3-12)ساختار اصلی شهر در دوران زندیه( ماخذ، نصر، 1388)104
شکل(3-13) شیراز موقعیت میدانهای شهری دوران زندیه( ماخذ، نصر، 1388)104
شکل(3-14) دیدازفضای بسته به فضاهای باز در دوران زندیه( ماخذ، نصر، 1388)105
شکل(3-15) ساختار شیراز در دوران قاجاریه( ماخذ، نصر، 1388)106
شکل(3-16) دیاگرام مجموعه زندیه تا دوران پهلوی اول(ماخذ، بنیادی، 1370)107
شکل(3-17) دخل و تصرفات ایجاد شده در دوران پهلوی در مجموعه زندیه و میادین آن(ماخذ، بنیادی، 1370)108
شکل(3-18) دیاگرام مجموعه زندیه از دوران پهلوی اول تا دوران معاصر(ماخذ، بنیادی، 1370)109
شکل(3-19)ساختار فضایی شیراز در دورههای مختلف(ماخذ، بنیادی، 1370)110
شکل(3-20) عکس هوایی شیراز1335 گشترش شهر به سمتهای مختلف از لبه بافت تاریخی( ماخذ، گوگل ارت، 1393)112
شکل(3-21) عکس هوایی شیراز1353 قسمتی از مجموعه زندیه دیده می‌شود( ماخذ، گوگل ارت، 1393)113
شکل (3-22) عکس هوایی شیراز 1363 از مجموعه زندیه( ماخذ، گوگل ارت، 1393)113
شکل(3-23)دیاگرام وضعیت ارتباطی دوران زندیه(حسن زاده رونیزی، 1378)114
شکل(3-24)دیاگرام وضعیت ارتباطی دوران معاصر در مجموعه زندیه(حسن زاده رونیزی، 1378)115
شکل(3-25) نقشه کنونی شیراز ، هسته اولیه با رنگ دیگر در بالا مشخص شده است( ماخذ:نگارنده)115
شکل (3-26) نقشه آب و هوایی ایران، شیراز آب و هوای مدیترانه‌ای (ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)117
شکل شماره(3-27): گلبادهای فصلی و سالانه شهر شیراز(ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)122
شکل(3-28) موقعیت و زوایای تابش خورشید در عرض ۲۹ درجه شمالی(ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)123
شکل (3-29)نقشه گسل‌های فعال ایران(ماخذ: سایت زمین شناسی شیراز، تاریخ بازدید، 13/3/93)129
شکل (3-30)نقشه خطر لرزه‌ای ایران(ماخذ: سایت زمین شناسی شیراز، تاریخ بازدید، 13/3/93)130
شکل(3-31) نقشه راههای منتهی به شیراز ( ماخذ، ویکی پدیا، تاریخ بازید 4/3/1393)131
شکل(3-32) کوههای محصور کننده شهر شیراز( ماخذ : نگارنده)132
فهرست نمودارها:
نمودار(3-1) شهر در مرحله گذار از کالبد سنتی به مدرن- دوره پهلوی اول(ماخذ، بنیادی، 1370)111
نمودار شماره (3-2): نمودار مخلوط آب و هوا در شیراز(ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)120
نمودار(3-3) بیوکلیماتیک انسانی براساس متوسط رطوبت نسبی(ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)127
نمودار(3-4)تقویم نیاز آب و هوایی(ماخذ: سایت هواشناسی، تاریخ بازدید، 13/3/93)128
نمودار(3-5) تغییرات جمعیت در سال‌های مختلف شیراز(ماخذ: سایت سرشماری نفوس مسکن، تاریخ بازدید: 4/3/1393)133
نمودار(3-6) هرم جمعیتی در شیراز(ماخذ: سایت سرشماری نفوس مسکن، تاریخ بازدید: 4/3/1393)133
 
 
 

توضیحات بیشتر و دانلود

 


بررسی ویژگی ها و تحولات تزیینی معماری مسکونی

ویژگی ها و تحولات تزیینی معماری مسکونی

هدف از این پایان نامه بررسی ویژگی ها و تحولات تزیینی معماری مسکونی در دوره های قاجار و اوایل پهلوی است


مشخصات فایل

تعداد صفحات 220
حجم 7 کیلوبایت
فرمت فایل اصلی doc
دسته بندی معماری


توضیحات کامل

دانلود پایان نامه رشته معماری

ویژگی ها و تحولات تزیینی معماری مسکونی دوره های قاجار و پهلوی

 

 
 
 
چکیده: 
از دوران نوسنگی در پی دست کشیدن انسان از تردد و اقامت و سکونت در یک محل نخستین خانه ها ساخته شد و میتوان گفت در دوران گردآوری غذا به علت ایجاد محل هایی برای ذخیره غذا چون نوعی ساختن در آن رعایت می شد معماری آغاز گردید و انسان با ایجاد نخستین سرپناه های ساده گام های اولیه معماری به مفهوم متداول آن که ایجاد فرم در فضاست ر ابرداشت و تقریبا از همین زمان بود که انسان در کیفیتهای کاربردی و در چگونگی های شکلی فضای آن به اندازه توان خود مداخله کرد و انواع همین انگیزه ها بود که بسیاری از کسان را به ایجاد نقوش بر دیوارهای بنایی که پدید می آوردند واداشت و تزئین قسمت های مختلف یک بنا توانست به عنوان زمینه ساز بیشترین امکان بروز خلاقیت فردی باشد و از این طریق است که میتوان به بازشناسی خواسته انسان در اثرگذاری بر محیط مصنوع از راه گزینش و جا دادن علائم و یا نقوشی که کاربردی «بیانی» و گاه می تواندن نقش نمادهای فرهنگی و قومی را ایفا کنند دست پیدا کرد. 
 
تمایل انسان به زیبایی در او یک احساس رضایت به وجود می اورد و همین مسئله است که انسان را به ساختن فضاهایی وا می دارد که با همسانی با طبیعت و نزدیکی به اصل فطری اش خستگی جسمانی و درماندگی های روحی اش را به باد فراموشی می سپارد. مفهوم زیبایی در قرن 14 هحری دارای بعد روانی می شود بدین ترتیب که بیننده خود نیز جزئی از فرایند به حساب می آید و در اصل، بیننده و وضع روحی و قضاوت او در فرایند ادراک زیبایی نقش اصلی پیدا می کند و این مسئله ای است که امروزه کمتر توجهی به آن نمی شود. ما باید با نگاه به آیینه پشت به جلو برانیم و با در نظر گرفتن آنچه که در گذشته داشته ایم و سرمشق قرار دادن آنها از سردرگمی که امروزه به آن دچار هستیم رهایی یابیم.
این تحقیق نظری می باشد و با بررسی خانه های قاجار و پهلوی سعی در نشان دادن شرایط معماری آن دوره دارد.
 
 
 
کلمات کلیدی:

معماری

تزیینات معماری

تزیینات معماری مسکونی ایران

تزیینات خانه های قاجار و پهلوی

 
 
هدف و ضرورت:
طوفان نوگرایی و تکنولوژی و افزایش و ازدحام جمعیت در عصر جدید سبب شده است که انسان به جای خانه های امن و زیبا و الهام بخش دیرین به مجموعه هایی که بی شباهت به قفس پرندگان نیست پناه برده و به تدریج خاطرات شیرین گذشته را به باد فراموشی سپارد و نسل جدید حتی فرصت بازدید و تماشای محل زندگی پدران خود را نیز نداشته باشد. اگر در امر هر ساختنی بدون نگاه به گذشته و بدون در نظر گرفتن تاثیر کیفیت فضا بر کیفیت فعالیتهای انسانی اعم از مادی و معنوی و همینطور مسئله مهم و حیاتی تاثیر محیط و فضا روان انسان غافل بمانند، ساختمانهایی می سازند که در آن فرسایش جانشین آرامش می گردد. اگر در چهارچوب هر مد یا هر سبک هنری حدو  جای پذیرش 
نوآوری رعایت و حفظ شود عکس العمل منفی به وجود نمی آید و هنرمند به افراط و تفریط نمی رود مانند معماری امروز ایران که فرم های بی قواره به قالبهای خالی از محتوا دهن کجی می کنند، یعنی طرح نه دیگر پایبند سنتها است و نه آنکه طراح مفهوم مدرن را درک کرده که حد آن را رعایت کند.
 
1-4 فرضیه ها و سوالات اصلی
فرضیه ها: 
- به نظر می رسد هر دوره ای با توجه به شرایط حکومتی – جغرافیایی و تا حدودی مردم، معماری و تزئینات خاص خودش را داشته است. 
-به نظر می رسد خود انسان تأثیر به سزایی در به کار بردن تزئینات داشته است.
-به نظر می رسد ورود مدرنیسم در فرایند استفاده و عدم استفاده ازتزئینات مهم بوده است. 
-به نظر می رسد نگاه درست به گذشته و نگرش کامل از آن میتواند حدودی مشکلات حاضر را پیش رو گذارد.
 
پرسش ها:
-از چه زمانی تزئینات وارد فضای مسکونی شد؟
-زیبایی شناسی در تزئینات چه جایگاهی دارد؟
-آیا تزئینات با دوره های مختلف ارتباط دارد؟
-آیا با آغاز دوران مدرن تغییراتی در تزئینات به وجود آورد؟
-آیا انسان با ویژگیهای خاصش دخالت در به کاربردن تزئینات داشته است؟
 
 
 
فهرست مطالب
چکیده......................................................................................................................................
مقدمه.......................................................................................................................................
فصل اول: کلیات تحقیق                                                                                          
1-1عنوان..................................................................................................................................1
1-2بیان مسئله...........................................................................................................................1
1-3هدف و ضرورت................................................................................................................2
1-4فرضیه و سئوالات...............................................................................................................3
1-5روش شناسی تحقیق...........................................................................................................4
 

فصل دوم: مروری بر معماری تزیینی

2-1مروری برپیشینه معماری و تزیینات..................................................................................5

  2-1-1تزیینات معماری ایران باستان......................................................................................9

 2-1-2تزیینات معماری دوره اسلامی....................................................................................21

 

فصل سوم: معماری : فضا،محیط و مسکن

3-1تعریف معماری................................................................................................................32

    3-1-1فضای معماری.........................................................................................................36

    3-1-2محیط ورفتار انسان..................................................................................................38

3-2مسکن..............................................................................................................................43
    3-2-1خانه های نخستین در ایران....................................................................................45
    3-2-2ریشه به کار گیری تزیینات در فضای مسکونی......................................................50

3-3ویژگی معماری قاجار.......................................................................................................55

3-4ویژگی معماری پهلوی.....................................................................................................64

5-3شیوه های طراحی معماری قاجار و پهلوی......................................................................72
 

فصل چهارم: تزیینات : تزیینات خانه های قاجار و پهلوی

4-1تزیینات............................................................................................................................76
    4-1-1تزیینات از لحاظ شکل...........................................................................................80
    4-1-2تزیینات از لحاظ مواد و مصالح...............................................................................88

4-2تزیینات معماری قاجار....................................................................................................117

4-3تزیینات معماری پهلوی...................................................................................................126

4-4نمونه های خانه های قاجار و پهلوی..............................................................................130
 

 فصل پنجم: زیبایی شناسی: روان انسان، فضای مسکونی

5-1زیبایی..............................................................................................................................154

   5-1-1 مفهوم زیبایی در طول زمان.....................................................................................156

   5-1-2نظریه های زیبایی شناسی.........................................................................................158

5-2تعامل بین روان انسان و فضای مسکونی..........................................................................163
تحلیل خانه های قاجار و پهلوی و نتیجه گیری ..................................................................169
منابع و مأخذکتاب..............................................................................................................177
منابع و مأخذ مقاله ............................................................................................................181 
 منابع و مأخذ پایان نامه....................................................................................................183
منابع و مأخذ عکس...........................................................................................................184   
 
 
  فهرست منابع تصاویر فصل چهارم 
تصویر 4-4-1 ، خانه قوام الدوله . نگارنده.
تصویر 4-4-2 ، خانه قوام الدوله . همان.
تصویر4-4-3 ، خانه قوام الدوله . همان.
تصویر 4-4-4 ، خانه قوام الدوله . همان.
تصویر 4-4-5 ، خانه قوام الدوله . همان.
تصویر 4-4-6 ، خانه قوام الدوله . همان.
تصویر 4-4-7 ، خانه قوام الدوله. همان.
تصویر 4-4-8 ، خانه قوام الدوله . همان.
تصویر 4-4-9 ،خانه قوام السلطنه ، سایت میراث فرهنگی .
تصویر 4-4-10 ، خانه قوام السلطنه. همان .
تصویر 4-4-11 ، خانه قوام السلطنه. نگارنده.
تصویر 4-4-12 ، خانه قوام السلطنه. نگارنده.
تصویر 4-4-13 ، خانه قوام السلطنه. نگارنده.
تصویر 4-4-14 ، خانه قوام السلطنه. نگارنده.
تصویر 4-4-15 ، خانه مشیرالدوله ، سایت میراث فرهنگی. 
تصویر 4-4-16 ، خانه مشیرالدوله.  همان .
تصویر 4-4-17 ، خانه امام جمعه ، نگارنده .
تصویر 4-4-18 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-19 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-19/1 ، خانه امام جمعه . همان.
تصویر 4-4-19/2 ، خانه امام جمعه . همان.
تصویر 4-4-19/3 ، خانه امام جمعه . همان.
تصویر 4-4-20 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-21 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-22 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-23 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-24 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-25 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-26 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-27 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-28 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-29 ، خانه امام جمعه . همان .
تصویر 4-4-30 ، خانه ابریشمی. غضبانپور، جاسم ، 1370 .
خانه ایرانی ، سازمان ملی زمین و مسکن ، ص 82
تصویر 4-4-31 ، همان ، ص 83 .
تصویر 4-4-32 ، خانه اجاق بیات . همان ، ص 45.
تصویر 4-4-33 ، خانه اجاق بیات .همان ، ص 45.
تصویر 4-4-34 ، خانه آصف یزدی . همان ، ص 50.
تصویر 4-4-35 ،، خانه آصف یزدی . همان ، ص 50.
تصویر 4-4-36 ، خانه قلعی . همان ، ص 42. 
تصویر 4-4-37 ، خانه دارویی . همان ، ص 113.
تصویر 4-4-38 ، خانه سمیعی . همان ، ص 79. 
تصویر 4-4-39 ، خانه سمیعی .همان ، ص 78. 
تصویر 4-4-40 ، خانه شهشهانی . همان ، ص205. 
تصویر 4-4-41 ، خانه شهشانی . همان ، ص 206.
تصویر 4-4-42 ، خانه ملک التجار . همان ، ص 158.
تصویر 4-4-43 ، خانه ملک التجار . همان ، ص 159 .
تصویر 4-4-44 ، خانه باقری . همان ، ص 105.
تصویر 4-4-45 ، خانه اسدیان . همان ، ص 66. 
تصویر 4-4-46 ، خانه مناف زاده . همان ، ص 61. 
تصویر 4-4-47 ، خانه مناف زاده . همان ، ص 62. 
تصویر 4-4-48 ، خانه امین اسلامی . همان ، ص 123. 
تصویر 4-4-49 ، خانه امین اسلامی . همان ، ص 123 .
تصویر 4-4-50 ، خانه تقوی . همان ، ص 109. 
تصویر 4-4-51 ، نمای خانه ای در تهران . نگارنده .
تصویر 4-4-52 ، نمای خانه ای در تهران . همان.
تصویر 4-4-53 ، نمای خانه ای در تهران . همان.
 
 
 

توضیحات بیشتر و دانلود

 


بررسی و تحلیل تزیینات معماری در فضای مسکونی قدیم

تزیینات معماری در فضای مسکونی قدیم

هدف از این تحقیق رشته معماری تزیینات معماری در فضای مسکونی قدیم می باشد


مشخصات فایل

تعداد صفحات 48
حجم 71 بایت
فرمت فایل اصلی doc
دسته بندی معماری


توضیحات کامل

دانلود تحقیق رشته معماری

تزیینات معماری در فضای مسکونی قدیم

 
 
 
 
مقدمه:
انواع بناهایی که درنیمه دوم دوره قاجار ساخته شدند از لحاظ شیوه طراحی معماری به چند گروه قابل طبقه بندی هستند. نخست بناهایی که با توجه به شیوه های سنتی و ارزشهای فرهنگ محله طراحی و ساخته می شدند. شیوه طراحی این بناها را میتوان سنتی نامید بسیاری از فضاهای مذهبی مانند مساجد، مدارس علمیه و مزارها و همچنین بسیاری از واحدهای مسکونی به صورت سنتی طراحی و ساخته می شدند.شیوه دوم را میتوان فرنگی سازی نامید. تعدادی از بناها به خصوص بعضی ازساختمان های دولتی کاخها و عمارتهای متعلق به رجال سیاسی و برخی از اعیان و اشراف یا سفرا و نمایندگان خارجی کاملا با توجه به شیوه های فرنگ ساخته می شد.
 
ساختمان سفارتخانه های خارجی عموما با توجه به شیوه های طراحی همان کشورها ساخته می شد و درنتیجه بسیاری از اوقات برخی از مردم شیوه طراحی آنها را به عنوان الگو مورد توجه قرار می دادند. قصر فیروزه، عمارت بانگ شاهنشاهی در میدان امام خمینی در تهران ازنمونه های این شیوه به شمار می آیند.سومین نوع شیوه طراحی را میتوان شیوه التقاطی دانست. دراین شیوه برخی از فضاها عناصر معماری یا نقوشی فرنگی را در طراحی و آثار معماری سنتی ایران میتوان دید. در شهرهای دارای بافت پیوسته و تراکم غالبا، دارای طرحهایی درونگرا هستند و عموما نماهای بیرونی بنا نسبت به نماهای درونی از اهمیت کمتری برخوردار هستند.
تنها جایی که در نماهای بیرونی بسیار مورد توجه قرار گرفت فضای ورودی بود. فضای ورودی بناهای کوچک یک سردر طراحی شده و مزین داشت و فضای ورودی بناهای بزرگ در نمای بیرونی 
از جزء فضاهایی مانند جلوخان، پیش طاق و سردر تشکیل می شد. در بسیاری از بناهای مذهبی از منار تیز برای اهمیت بخشیدن به فضای ورودی استفاده می کردند. البته بدنه بیرونی بعضی از بناهای که در کنار میدان یا معبری بزرگ قرار داشت مانند مدرسه امام جعفر صادق در اصفهان و مدرسه شهید مطهری در تهران طراحی و مزین می شدند. کاربرد قوسهای جناغی شکل، طاقنماهای عمیق و کم عمق، آجر کاری و کاشیکاری سطح نما، استفاده از انواع مقرنس و کاربندی برای تزئین سقف پیش طاق را میتوان به عنوان برخی از خصوصیات نمای بناهای سنتی بیان کرد.
 
با به قدرت رسیدن رضاشاه در 1343ق/ 1304 ش 1925م، ایران وارد دوره جدیدی شد که تغییرات کلی در سراسر کشور و به ویژه در تهران پدید آمد. همه امور کشوری و ادارات دولتی در تهران متمرکز شد و این شهر کانون همه فعالیت های مهم ملی قرار گرفت. شهر هنوز بسیار نزدیک به بازار بود و عمده متقاضیان برای تاسیس بنگاه های دولتی ازناحیه بازار و بخش تجاری بودند. ساختمان های مهم ادارات جدید در محله ارگ، مرکز قدیمی حکومت قرار داشتند. با اجرای سیاست های جدید رضاشاه، نظام سنتی اجتماعی – اقتصادی دگرگون شد و ساکنان شهر به طبقات گونه گونی تقسیم شدند. نقش دولت در فعالیت های شهری بیش تر شد و در نتیجه، شمار کارنان دولتی و خدمات شهری به سرعت فزونی یافت.
 
این طبقه جدید ازشهروندان، زندگی در قسمت های شمالی شهر را برگزید، زیرا از آب و هوای بهتر، دسترسی آسان تر به آب و محیطی امن تر برخوردار بود. رضاشاه تلاش بسیاری برای توسعه و نوسازی تهران کرد و ساختار فیزیکی تهران را براساس الگوی غربی به طور بنیادین تغییر داد. خیابان های پهن و مستقیم و بلوارهای وسیع مانند بلوار کرج و خیابان ولی عصر و خیابان جمهوری امروزی احداث شدند که در مسیرشان چهار راه ها و میدان هایی ساخته شد. افزایش تولید ناخالص ملی به توسعه برنامه های اقتصادی انجامید و در نتیجه تهران به لحاظ اقتصادی و سیاسی اهمیت بیش تری یافت. در 1299 ش. 1920 م، نخستین بار شهرداری به مفهوم امروزی شکل گرفت که خدمات رفاهی، از جمله برق، آب لوله کشی و آسفالت خیابان ها را فراهم آورد، اما بسیاری از قسمت های سنتی شهر نیزبه بهای توسعه شهر تخریب شد و توسعه شهری و تجدید بنای ساختمان ها، پاکسازی و بازسازی مناطق فقیر نشین در قسمت های مرکزی و شمال غربی شهر – مانند محله سنگلج – شروع شد.
 
دولت تنها مشتری کارهای عمده معماری شد و بیش تر طرح ها عمومی بودند. نوسازی شهر چهره تهران را دگرگون و زیبا ساخت. خیابان ها و بلوارهای مستقیم که یکدیگر را قطع می کردند، الگوی سنتی و نامنظم شهر را زدودند. با آن که تخریب دروازه های قدیمی ضروری نبود و می شد از آنها به صورت نمادی ازشکوه و عظمت گذشته محافظت کرد، همه دوازده دروازه شهر تخریب شدند و حتی اعتراض هایی نیز از سوی برخی مردم در آن روزگار صورت گرفت. بلوارهای عریض با پیاده روهای مستقل و خط کشی برای وسایل نقلیه جایگزین دیوارهای شهر شد. قلعه نظامی قدیمی – یعنی ارگ – مرکز اداری شد و وزارتخانه های جدید به جای اقامتگاه های حکومتی ساخته شد.
برای اولین بار، معماران خارجی ماموریت یافتند تا نقشه دفاتر اداری، وزارتخانه ها، مدارس، دانشگاه ها، بانک ها و موزه ها را به صورت نظام مند طراحی کنند، زیرا استادکاران محلی با چگونگی کارکرد بسیاری ازساختمان های جدید آشنا نبودند. این معماران از کشورهای آلمان، سویس، کشورهای اسکاندیناوی، ایتالیا، آمریکا، فرانسه و اتریش بودند که هم به صورت مستقل، هم درقالب شرکت ها یا کنسرسیوم چند ملیتی فعالیت می کردند. خوشبختانه، معماران خارجی به سنت های معماری ایرانی توجه داشتند و حتی در اکتشافات باستان شناسی نیز مشارکت می کردند و در همکاری با معماری داخلی که در مدارس اروپایی تحصیل کرده بودند، طرح های بزرگی را در کشور اجرا کردند ودر آنها سبک های اروپایی را با عناصر سنتی تلفیق کردند.
رضا شاه به نوسازی، در همه عرصه ها، علاقه مند بود و در دوره او در ساختمان های جدید دولتی، مصالح تازه ای مانند بتون، فولاد و شیشه به کار رفت. شیوه های کاملا متفاوتی جایگزین قواعد سنتی طراحی شد که سده ها اعمال شده بودند. آجر همچنان از مصالح اصلی بود و کارگاه های جدی درساخت آجر در بخش جنوبی تهران تاسیس شدند. به این ترتیب، دسترسی به آجر پخته آسان شد و بسیاری از خانه ها، ویلاها و آپارتمان ها با انواع آجرها و تیرهای آهن ساخته شدند. رفته رفته استفاده از مصالح جدید در خانه های کوچک مسکونی نیز رایج شد و سیمای معماری سنتی کاملا دگرگون شد.(کاتب،1384 :110-111 )
 
 
 
کلمات کلیدی:

شیوه های طراحی معماری قاجار

شیوه های طراحی معماری پهلوی

ویژگیهای طراحی معماری دوره قاجار 

ویژگیهای طراحی معماری دوره پهلوی

 
 
 
 
فهرست مطالب
3-1تعریف معماری1

3-1-1فضای معماری5

3-1-2محیط و رفتار انسان7

3-2مسکن11

3-2-1 خانه های نخستین در ایران13

3-2-2 ریشه تزئینات در فضای مسکونی18

3-3ویژگیهای معماری دردوره قاجار22
3-4ویژگیهای معماری دوره پهلوی اول31

3-5انواع شیوه های طراحی دردوران قاجار و پهلوی39

فهرست منابع و مأخذ کتاب43
 
  

توضیحات بیشتر و دانلود

 

 

بررسی و تحلیلا معماری تزئینی ایران

معماری تزئینی ایران

هدف از این تحقیق رشته معماری بررسی معماری تزئینی ایران می باشد


مشخصات فایل

تعداد صفحات 31
حجم 50 بایت
فرمت فایل اصلی doc
دسته بندی معماری


توضیحات کامل

دانلود تحقیق رشته معماری

معماری تزئینی ایران

 

 
مقدمه:
هنر معماری ایران از پیشینه ای دیرپا برخوردار بوده و ریشه در باورها، اعتقادات و سنت های گذشته مردم ایران دارد. معمار هنرمند ایرانی با بهره گیری از سابقه درخشان معماری این سرزمین و خلاقیتها و آفرینش های هنری، اعتقادات  خود در عرصه جلوه و تجلی هنر، مناسب ترین، موزون ترین و زیباترین بناهای مذهبی و غیرمذهبی را برپا کرده و آن چنان درخشیده است که هیچ فلسفه ای جز فلسفه عشق و ایثار و ایمان توجیه کننده آن نیست.در عرصه بروز و ارائه فضاها و تزئینات معماری ایران عناصر، اجزا، ترکیبات و نقوشی به چشم می خورد که با در نظر گرفتن و توجه به شرایط منطقه ای و اقلیمی، تداوم، اشتراک و همبستگی خیره کننده ای را متبلور کرده است. گویی در تمام آنها رازی است که نتیجه آن جز حرکت از کثرت به وحدت چیزی نیست. رازی که برخواسته از تفکر واحدی است که نشأت گرفته از ارزشهای اولیه و ارزشهای افزوده شده به آن در طی قرون و اعصار متمادی است. 
 
تاریخ معماری ایران به طور کلی به دو بخش معماری گذشته تا نیم قرن اخیر و معماری جدید از نیم قرن پیش تاکنون تقسیم می شود. این تقسیم به سبب وجوه تمایز و بیگانگی بسیاری است که بین این دو دوره وجود دارد. سنت چند هزار ساله معماری ایران که آکنده از فراز و نشیب ها و گونه گونیهای فراوان است تا اوایل قرن چهاردهم( هجری شمسی) علی رغم تغییرات دارای وجوه اشتراک بسیاری بود. با ورود ناگزیر معماری جدید این سنت چند هزار ساله به هم ریخت و نوعی اغتشاش و آَشفتگی جایگزین آن شد. در معماری گذشته علی رغم فراز و نشیب های بسیار، توجه به اشتراکی مداوم مشهود است. بدین ترتیب که در شهرها و روستاهای ایران تا قرن پیش فرهنگ حاکم بر معماری ایجاب می کرد که حتماً در ساختمان جدید اعم از خانه و مدرسه و مسجد و بازار و آب انبار و غیره از الگوها و قالب های موجود در زمینه تکینک، مصالح، عملکرد، هندسه وتزئینات و غیره استفاده شود، و حوزه عمل معمار و سازنده بیشتر چگونگی ترکیب عناصر موجود بود تا دستکاری آنها. در چنین فرهنگی کار معمار کاملاً معلوم ونحوه استفاده وی از این الگوها کاملاً مشخص بود. عناصر معماری به کار برده شده در هر بنایی همانند کلمات محاوره ای برای جمله پردازی و یا سرودن شعر احتیاج به تعریف مجدد و تشخیص هویت نداشت. 
 
بدین ترتیب برای هر معمار عناصر کاملاً آشنایی برای طراحی آماده شده بود که با توجه به موقعیت مکانی و توان مالی از آنها استفاده می کرد. پس معماری گذشته هم چون گنجینه ای لایزال از امکانات معمارانه بود که هر معمار با توجه به خلاقیت و دانش و تجربه عملی خود می توانست از آنها بهره برداری کند. به طور خلاصه هنرمندان گذشته ما می دانستند که از چه چیز، چه مقدار و در کجا، استفاده کنند. و بدینسان تداوم فرهنگ معماری حفظ می شد و زنجیره پیوسته فرهنگ ملی از هم نمی گسست. معماری اروپا نیز تا حدود قرن 19 م به طور کلی روندی مشابه با روند پیش گفته را پیمود. سنت معماری گذشته در همه جا حاکم بود و آشنایی هر معمار با سبک ها و راه و روش معماری گذشته از الزامات اولیه به شمار می رفت. 
 
انقلاب صنعتی، تفکر مدرن و استفاده از مصالح جدید در اروپا تحولی عظیم در معماری ایجاد کرد که نتایج آن تا به امروز نیز مشهود است و به دنبال آن در اوایل قرن 20 نهضت های معماری جدید به همراه نهضت های هنری دیگری متولد شدند که تأثیرات آنها از شرق تا غرب جهان امروز را دربرگرفت. در ایران نیز با رواج معماری جدید رشته های دیرپای فرهنگ معماری سنتی کاملاً گسسته شد و سیمای شهرهای کشورمان را معماری امروز با روش های معماری جدید خانه، مدرسه، بازار، بیمارستان، ایستگاه، فرودگاه و حتی مسجد ساخته شد.( صارمی ،1376: 13- 12 )
 
 از نظر تاریخی تغییر در شیوه اندیشیدن معماران و دیگر هنرمندان از زمانی آغاز شد که ارتباط ایران با اروپا به طور مستقیم برقرار شد و پادشاهان و بزرگان قاجار به طور مستمر راهی اروپا شدند. این راهیان غرب به همراه خود نقاشی ها و پارچه ها و موضوعات تزئینی اروپای قرن 18 و 19 را به ایران آوردند. بدین ترتیب بهره گیری از نقشهای هنر اروپا کم کم در معماری ایران رواج یافت و تزئینات باروک، روکوکو و سبک استیل امپراطوری، به خانه اشراف و بزرگان راه پیدا کرد و به عنوان هنر نو معرفی شد. این تأثیر کم کم از تزئینات در سطح، پا فراتر گذاشت و پلانهای معماری را دربرگرفت.(همان: 142) این روزها گفتن«مرگ بر نهضت تجدد» بسیار متداول است. این در حالی است که این نهضت در تحولات معماری نقش وسیعی داشته و با توسعه افکار اجتماعی- سیاسی صد سال اخیر همگام بوده است. نهضت جدید با الهام از جنبش های اجتماعی و نوع دوستانه قرن نوزدهم میلادی، انقلاب صنعتی و تحولات سیاسی و هنری که به همراه آن ظهور کرد، الگوهای معماری مورد استفاده در طراحی ساختمان ها، محلات مسکونی و زیرساخت های شهری را دگرگون ساخت. این نهضت، فن آوری جدید طراحی ساختمان را معرفی کرده و آن را توسعه داد و شاید مهمتر از آن معماران و طراحان محیط را به مسائل اجتماعی طراحی مسکن و فضاهای عمومی متوجه ساخت.(جان لنگ، 1381: 3). 
 
 
 
 
 
کلمات کلیدی:

تزئینات معماری

هنر معماری ایران

پیشینه معماری و تزیینات

تزئینات معماری ایران باستان

تزئینات معماری دوره اسلامی

 
 
 

توضیحات بیشتر و دانلود

 


بررسی تزیینات معماری منازل مسکونی بعد از اسلام در ایران

تزیینات معماری منازل مسکونی بعد از اسلام در ایران

هدف از پایان نامه رشته معماری بررسی تزیینات معماری منازل مسکونی بعد از اسلام در ایران می باشد


مشخصات فایل

تعداد صفحات 91
حجم 7 کیلوبایت
فرمت فایل اصلی doc
دسته بندی معماری


توضیحات کامل

دانلود پایان نامه رشته معماری

تزیینات معماری منازل مسکونی بعد از اسلام در ایران

 
 
 
چکیده: 
آثار هنری بازمانده نشان می دهد که مردم ایران در تمام ادوار تاریخ، همواره زندگیشان با ذوق و سلیقه و زیباپرستی همراه بوده و کلیه وسایل مادی زندگی آنان از بزرگ و کوچک، جزئی و کلی با تزیینات و زیبایی دلفریب توام بوده است. عشق به زیبائی و برگرفتن عبرت در تمام دوره ها، موضوع اساسی هنرهای سنتی این سرزمین بوده است، چندان که دستهای هنرمندان، همیشه و در همه جا زیبایی طبیعی و چهره طبیعت را به صورت طرح ها و نقش ها به کاشی، منبت، سفال، مینیاتور و فرش و صفحات کتاب، بافته ها و ... منعکس کرده اند. هنرهای گوناگون با زندگی پیوستگی دارد و انواع هنرها نیز با یکدیگر پیوند دارند. شیوه تجزیه و تقسیم که امروزه معمول است، شاید در گذشته از نظر هنرمند ایرانی حیرت آور بوده است. هر هنری از هنر دیگر مشتق است. اغلب موضوع نگارگری یا سرودن شعر همسانی داشته و شاعر و نقاش هر یک نکاتی از الهامات خود را به دیگری القاء می کردند، ایثار و فروتنی هنرمندان ایرانی حیرت آور بوده، در بند شهرت و نام خود نبودند، تنها یک امضا، آن هم با نام مستعار و یا کوچک هنرمند پای آثار بود. هنرهای ایرانی به ویژه هنرهای سنتی ایران، هنر گمنامی و بی نشانی بوده است و بدین جهت در صراحت، اعتبار و صداقت پیشرفت قابل توجهی کرده است. 
 
هنرهای سنتی ایران بر تزیین مبتنی است. از همان آغاز، هنرمندان توانسته اند، نقوش و طرح هایی را که نشانه و کنایه از اشکال و آثار خارجی است، ارائه دهند و این شیوه از دیدگاه فلاسفه امری اساسی و خاص ذهن بشری است، در این شیوه مسائل خارج از ذهن ما نقوش و طرحهایی مصور می شود که آنها را تعبیر و تفهیم می کند. این گونه نقوش همان اشیاء را به صورت انتزاعی نشان نمی دهد، بلکه جنبه های عاطفی هنرمندان را جلوه گر می سازد.(مهرپویا،1373 :2 )از دوران های پیشین و یا به عبارتی دوران باستان در ایران، آثار بی شماری در زمینه هنر معماری و نقوش برجسته بر جای مانده است که در عصر حاضر به نام های تخت جمشید، نقش رستم، نقش رجب، طاق بستان، معبد چغازنبیل، تنگ سروک، کوه خواجه، تخت سلیمان، شهر سوخته و... و... با افتخار و شکوه فراوان معرفی می شوند. هر یک از این آثار شاخص ارزنده و گرانبهایی از هنر معماری عهد باستان بوده و در درون خویش نمونه هایی از کاخ ها، تالارها، مقابر پرشکوه، معابد و تندیسهای سنگی زیبا را عرضه می دارند که با رنگ و بوی خاص و دلپذیری آرایش یافته و در مجموع تبلور یادمان و یادگار مردم هنرمند و هنردوست این مرز و بوم و بیانگر احساسات و ارواح والای هنرمندانی به شمار می روند که با سعی و تلاش وافر فضاهای مورد اشاره را با طرح های تزئینی مختلف زینت و جلوه ای زیبا بخشیده اند. 
 
عامل تزئین، به عنوان آرایش بنا یا هر اثر هنری که نشان دهنده اعتلای هنر باشد، در هر زمان با توجه به شهود و کشف عوامل توسط هنرمند در دوران های مختلف پیشین فرق داشته است. به طور مثال اگر از دوران پیش از تاریخی بخواهیم مطلبی را عنوان نماییم تا روشن شود از چه عنصر یا عاملی برای تزیین سود می جسته اند، درمی یابیم که در عصر سنگ به لحاظ فراوانی آن نه تنها در ایجاد مسکن های ابتدایی از این ماده استفاده می شده بلکه از قطعات کوچکتر به خاطر جنبه های تزیینی بهره برداری می شده و در اعصار جلوتر از عصر سنگ، دوران استقرار در دشت و هزاره پنجم، چهارم و سوم ق.م به ترتیب با کشف معادن مختلف و استفاده از منابع طبیعی و غیرطبیعی نظیر چوب، خشت، آجر در ساخت و سازها بهره جویی شده و برحسب سلیقه و ذوق هنرمند یا سازنده بنا تزیین آن نیز متفاوت بوده است. برحسب تحقیقات و بررسی های انجام یافته و بر اساس آثار مکشوفه از حفاریها و کاوشهای علمی ابتدایی ترین عناصر تزیینی بر روی ظروف سفالی نقش بسته است که نمونه های این گونه آثار را با تزیین مختصر در داخل موزه ایران باستان می توانیم ملاحظه نماییم که بیشتر جنبه های جزیی داشته و بنا به میل و آرزوهای افراد سازنده آن، زینت بخش آن ظروف گشته است. مشاهده این موتیف ها می تواند برای هر بیننده صاحب ذوقی، تصور و فکری که سازنده و طراح آن داشته روشن نماید از جمله صحنه های شکار، مراسم تدفین و یا شادی، سمبل خدایان در سایر موتیفهای طراحی شده بر این گونه سفالینه ها. 
 
 
 
کلمات کلیدی:

تزئینات معماری ایران

تزیینات خانه های قاجار

تزیینات خانه های پهلوی

 
 
 
 
مقدمه: 
در دوران تاریخی، مساله تزیین بناها بیشتر مورد توجه واقع شد و چه بسا بیشتر آثار هنری به لحاظ تزییناتی که دارند، زیبایی و جذابیت خاصی یافته اند. این مورد در آثار معماری و نقوش برجسته که در معماری کاخ ها و قصرها در ایجاد ستون ها به ویژه تخت جمشید و نیز در مجسمه ها و حجاریهای انفرادی مکشوفه در بیستون و یا آثاری دخمه مانند در کرمانشاه و سرپل ذهاب مورد توجه قرار داشته است، به خوبی درک می شود. در این گونه آثار، تزیینات بیشتر در حوالی بنا، روی دیوارها و نقاط دیگر و به طور ساده و گاهی هم به طور اتفاقی به کار گرفته می شده و در ترکیب بندی اجزاء معماری و نیز کادربندی ها به نحو چشم گیری دخالت مؤثر داشته اند. با توجه به اینکه تزیینات اولیه بر روی سفال بود، زمانی که به معماری توجه بیشتری شد، عناصر و موتیفهای تازه تهیه و از وجودشان در پیکره بناها استفاده شد. در ابتدا عناصر تزئینی به صورت بسیار ساده و ابتدایی بود، اما با وفور عناصر و المان های آرایشی در روی نقوش برجسته، در سایر آثار هنری به کار گرفته شد و توسعه طرح های تزیینی و کثرت آن ها موجب گردید تا این گونه موتیفها را به سه دسته هندسی، گیاهی و انسانی تقسیم نمایند.(کیانی: 1376: 78-79). 
 
شایان ذکر است به کار بردن این موتیفها در معماری اسلامی به این مفهوم نبوده که از درهم آمیختن رنگها، مواد، بافتها و درونمایه های طرحها واقعاً لذت می برده بلکه مفهومی بیش از این دارند. هر کدام از این موتیفها ابعاد عمیق تری دارند. تنوعهای بی پایان که استادکاران اسلامی توانسته اند در نگاره ها گل و گیاهی به کار گیرند و کلمه«آراسبک» را وارد زبانهای اروپایی کردند، خود گویای غنای خلقت خداوند است و اغلب هم به عنوان اشاره ای نمادین به بهشت و خداوند تعبیر می شوند. تزئینات هندسی سطوح و نقوش را در لایه های مختلف به نمایش می گذارند که ورای قالبی که آنها را محصور کرده ادامه می یابند و این در هر صورت اشاره ای آشکار به بی کرانگی است.(هیلن برند،1383 :168)در هر صورت، می توان پذیرفت که برای تزیین هر چیزی اعم از ساختمان و غیره از سیستم خاصی برای ترکیب و سپس به صورت یک واحد مشابه درآوردن موضوعات استفاده می شده است که در ابتدا بسیار ساده و به صورت تصاویر منفرد بر روی سفال ها بوده و کم کم عوامل گوناگون در آن وارد شده است که ما این عوامل تزیینی را به طور کامل در فرمهای مختلف ایرانی درمی یابیم و شاید تحقیقات و بررسیهای آینده بتواند عوامل و عناصر تزیینی دیگری را غیر از آنچه که تاکنون داشته ایم به ما ارایه دهد.(کیانی: 1376: 80). 
 
تزئینات معماری ایران به همان وسعت ارتباطات ایرانیان است، آنان از همه کسب فیض کردند: از غرب آسیا، بین النهرین، آشور و مصر و به همان اندازه از شرق، از کتیبه های داریوش در شوش و حجاریهای هخامنشی می دانیم که بسیاری مضمونها در همه مشترک بوده، گل آفتابگردان و حلقه بالدار نماد اهورا مزدا در اصل مصری است و از زمان ساسانیان ایرانیان طرحهای منسوجات را از شرق وارد کردند و شاید طاقنمای نوک تیز و طرح های طاق زنی مانند حجاریهای زیبا از هند آمده باشد. تصویر هایی مانند اژدها و سیمرغ و نوار ابر چینی متداول در کاشی و فرش و نسخه های خطی از سده های میانه و پس از آن از چین آمد. روم در افکار و فنون پیکرتراش ایرانی سهیم بود و ویژگیهای هلنیستی از سده های بعد از حمله اسکندر در ایران انتشار یافت ولی هیچکدام از این تاثیرات غربی اثرعمیقی در عادات مردمی نگذاشت که برایشان نقشهای نمادی و مجرد جاذبه ای بیشتر و بیشتر داشت. جذب این مضمونها و سبکهای گوناگون بقرنج و غالبا مهم بوده، ولی منشاء آنها هر چه باشد سرانجام در گنجینه هنر ایران جذب و از لحاظ ماهیت و کاری ایرانی شدند. در طی قرنها جز چند استثناء طرحهای ایرانی همچنان واضح و منطقی باقی ماند که از سر فکر و با قدرت تجسم طراحی شده بود پیچیده ترین عنصر اسلامی براساس مضمونهای آشنا و سنتی ساخته شد. درخت مقدس، نیلوفر آبی به هزاران صورت و تاک مواجی که به درون تاب می خورد، نقشهای برگ و گل به اقسام گوناگون و شبکه های دقیق هندسی پدید آمده از ستاره های شش یا هشت پر. مضمونهای مقدماتی سه تاست: گیاه نمادی و شکلهای طبیعی (که از دوران پیش از تاریخ بیانگر باروری و نعمت بوده) طرحهای هندسی (به ویژه از زمان پارتیان به بعد که تا مدتی ناشی از تاثیر یونانی و رومی و روابط با چین بود) حکاکی از به کارگیری شکلهای تودرتو و مشبک و ترکیبات خطاطی (از عصر اسلامی) ... برای ایرانیان قراردادها، سنتها وضابطه های آرایش مانع شمرده نمی شد بلکه به عنوان راهنما یا پشتیبانی برای ابتکار و تنوع بود.(پوپ،1370 :134 )
 
 
 
 
فهرست مطالب
4-1تزئینات4
4-1-1تزئینات از لحاظ شکل8
تصاویر انسان10
اشکال حیوانی11
ترکیبات خطاطی11
اشکال هندسی12

ویژگی های تزئین هندسی در معماری14

4-1-2تزئینات از نظر مواد و مصالح16
آجرکاری16
ساختمانهای آجری و خشتی:17

تکنیک های به کار بردن آجر20

از سده 4 هجری به بعد در زمینه آجرکاری شیوه های گوناگون را آزموده اند که می توان آن ها را به چند گروه تقسیم کرد:20
1-رگ چینی:20
2- گل اندازی:21
3- گره سازی:21
4- آجرکاری رنگی یا گره سازی رنگی:21
5- آجرکاری خفته و رفته یا(پتگین):21
6- خوون چینی:21

7- آجرکاری با آجرهای تزئینی نقش دار(مهری):22

آثار معماری دوران بعد از اسلام ایران را 5 دوره تقسیم می کنند:22

موتیف های گچبری و مبدا آفرینش آنها28
آینه کاری38
سنگ41
شیشه های رنگی:43
4-2تزیینات معماری قاجار43

پیوند بین معماری و آرایه ها را به دو گونه می توان توصیف کرد:44

4-3تزیینات معماری پهلوی51
4-4 نمومه هایی از تزیینات خانه های قاجار و پهلوی55
فهرست منابع و مأخذ کتاب87
 
 
 
  فهرست منابع تصاویر 
تصویر 4-4-1 ، خانه قوام الدوله  نگارنده
تصویر 4-4-2 ، خانه قوام الدوله  همان
تصویر4-4-3 ، خانه قوام الدوله  همان
تصویر 4-4-4 ، خانه قوام الدوله  همان
تصویر 4-4-5 ، خانه قوام الدوله  همان
تصویر 4-4-6 ، خانه قوام الدوله  همان
تصویر 4-4-7 ، خانه قوام الدوله همان
تصویر 4-4-8 ، خانه قوام الدوله  همان
تصویر 4-4-9 ،خانه قوام السلطنه ، سایت میراث فرهنگی 
تصویر 4-4-10 ، خانه قوام السلطنه همان 
تصویر 4-4-11 ، خانه قوام السلطنه نگارنده
تصویر 4-4-12 ، خانه قوام السلطنه نگارنده
تصویر 4-4-13 ، خانه قوام السلطنه نگارنده
تصویر 4-4-14 ، خانه قوام السلطنه نگارنده
تصویر 4-4-15 ، خانه مشیرالدوله ، سایت میراث فرهنگی 
تصویر 4-4-16 ، خانه مشیرالدوله  همان 
تصویر 4-4-17 ، خانه امام جمعه ، نگارنده 
تصویر 4-4-18 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-19 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-19/1 ، خانه امام جمعه  همان
تصویر 4-4-19/2 ، خانه امام جمعه  همان
تصویر 4-4-19/3 ، خانه امام جمعه  همان
تصویر 4-4-20 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-21 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-22 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-23 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-24 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-25 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-26 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-27 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-28 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-29 ، خانه امام جمعه  همان 
تصویر 4-4-30 ، خانه ابریشمی غضبانپور، جاسم ، 1370  خانه ایرانی ، سازمان ملی زمین و مسکن ، ص 82
تصویر 4-4-31 ، همان ، ص 83 
تصویر 4-4-32 ، خانه اجاق بیات  همان ، ص 45
تصویر 4-4-33 ، خانه اجاق بیات همان ، ص 45
تصویر 4-4-34 ، خانه آصف یزدی  همان ، ص 50
تصویر 4-4-35 ،، خانه آصف یزدی  همان ، ص 50
تصویر 4-4-36 ، خانه قلعی  همان ، ص 42 
تصویر 4-4-37 ، خانه دارویی  همان ، ص 113
تصویر 4-4-38 ، خانه سمیعی  همان ، ص 79 
تصویر 4-4-39 ، خانه سمیعی همان ، ص 78 
تصویر 4-4-40 ، خانه شهشهانی  همان ، ص205 
تصویر 4-4-41 ، خانه شهشانی  همان ، ص 206
تصویر 4-4-42 ، خانه ملک التجار  همان ، ص 158
تصویر 4-4-43 ، خانه ملک التجار  همان ، ص 159 
تصویر 4-4-44 ، خانه باقری  همان ، ص 105
تصویر 4-4-45 ، خانه اسدیان  همان ، ص 66 
تصویر 4-4-46 ، خانه مناف زاده  همان ، ص 61 
تصویر 4-4-47 ، خانه مناف زاده  همان ، ص 62 
تصویر 4-4-48 ، خانه امین اسلامی  همان ، ص 123 
تصویر 4-4-49 ، خانه امین اسلامی  همان ، ص 123 
تصویر 4-4-50 ، خانه تقوی  همان ، ص 109 
تصویر 4-4-51 ، نمای خانه ای در تهران  نگارنده 
تصویر 4-4-52 ، نمای خانه ای در تهران  همان
تصویر 4-4-53 ، نمای خانه ای در تهران  همان
 
 
 
 

توضیحات بیشتر و دانلود